قبايل يمنى ساكن در آن را ، پيش از آمدن امام عليه السّلام به كوفه تداعى مىكند . بىشك حضور تنى چند از اصحاب و ياران ديرين آن حضرت در اين شهر ، مانند عمار بن ياسر « 1 » ، حذيفة بن يمان « 2 » و عثمان بن حنيف « 3 » در رواج انديشه‌هاى شيعى بىتأثير نبود . در زمان خلافت عثمان چهرهء شاخص شيعيان در كوفه مالك اشتر نخعى بود كه در دوران فتوحات مسلمانان در نواحى عراق ، در اين شهر حضور داشت و در اين زمان سردستهء حاميان و طرفداران امام على عليه السّلام در كوفه بودند « 4 » و نقش

--> ( 1 ) . وى از اولين مسلمانان در شهر مكه بود و در اين راه سختىهاى زيادى كشيد و پس از هجرت به مدينه در همهء غزوات پيامبر صلّى اللّه عليه و إله در كنار وى بود . با رحلت رسول خدا و شكل‌گيرى جريان سقيفه ، يكى از كسانى بود كه به حمايت از امام على عليه السّلام و مخالفت با اين جريان انحرافى برآمد . او را چهارمين نفر از شيعيان نخستين و حاميان على عليه السّلام دانسته‌اند . سه نفر ديگر مقداد بن عمرو كندى ، ابوذر غفارى و سلمان فارسى بودند . عمار در جنگ صفين در سپاه امام على عليه السّلام حضور داشت و به شهادت رسيد ، او در زمان خلافت عمر مدتى حاكم شهر كوفه بود . دينورى ، اخبار الطوال ، ص 164 ؛ ابن سعد ، الطبقات الكبرى ، ج 6 ، ص 7 و ابن اثير ، الكامل ، ج 2 ، ص 20 . ( 2 ) . حذيفه از انصار ، و يكى از ممتازترين ياران پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و در بين ياران آن حضرت به منافق‌شناسى معروف بود زيرا رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله نام‌هاى منافقان را به وى گفته بود . وى از راويان حديث بوده و در تمامى غزوات شركت جست . او در زمان پيامبر صلّى اللّه عليه و إله از طرفداران على عليه السلام بود و پس از رحلت پيامبر صلّى اللّه عليه و إله با جمع ديگرى از شيعيان به حمايت از آن حضرت و اعتراض عليه جريان سقيفه پرداخت . وفات او در سال 35 ق در مدائن بود ، وى در زمان عمر به همراه عثمان بن حنيف براى مساحى زمين‌هاى عراق مأمور گرديد . يعقوبى ، تاريخ ، ج 2 ، ص 74 و 105 . ( 3 ) . وى از انصار و اصحاب رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله بود كه پس از رحلت آن حضرت ، با ديگر حاميان امام على عليه السّلام همراه گرديد . امام على عليه السّلام در ابتداى خلافت خود ، او را به امارت بصره گمارد و در همين شهر مورد هجوم سپاه جمل ، به سردارى طلحه و زبير و عايشه قرار گرفت و مورد آزار و اذيت واقع شد . وفات او در روزگار معاويه بود . ( 4 ) . مالك بن حارث نخعى ( م 38 ق ) در فتوحات مسلمانان در عراق و ايران شركت داشت و به سبب زخمى كه بر يكى از چشمانش وارد گرديده بود ، به اشتر معروف شده بود . او در كوفه سكونت داشت و از معترضان به حكومت عثمان و از نخستين بيعت‌كنندگان با امام على عليه السّلام بود . او در سال 38 ق ، درحالىكه فرمان حكومت مصر را از جانب امام عليه السّلام دريافت كرده بود و راهى اين سرزمين بود ، با توطئه معاويه مسموم و به شهادت رسيد . امام على عليه السّلام در توصيف وى فرمود : « خدا مالك را رحمت كند . او براى من همان‌گونه بود كه من براى رسول خدا بودم » .